KOAH nedir?
KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı),ilerleyici ve tam olarak geri dönüşümlü olmayan bir akciğer hastalığıdır.KOAH,hava yollarını daraltır ve solunumu güçleştirir.Genellikle kronik bronşit ve amfizem zemininde gelişen KOAH'da hastalar,uzun süreden beri devam eden öksürük,balgam ve kısa mesafeli yürüyüşte bile oluşan nefes darlığından şikayet ederler.

Hastalığa yol açan etkenler nelerdir?
Hastalığın en büyük risk faktörü,sigara tüketimidir.Sigara içmeyen popülasyonda da görülebiliyor.Yaşla birlikte akciğer fonksiyonlarındaki düşmeyle ortaya çıkabiliyor.Pipo,puro ve bir çok ülkede yaygın olan tütün tüketiminin diğer yollarıda risk faktörüdür.Sigaraya pasif maruziyet de solunumsal semptomlara ve KOAH geleşimine katkıda bulunur.KOAH'ın diğer kanıtlanmış nedenleri;iş yeri ortamındaki tozlar ve kimyasal maddeler (buhar,iritan maddeler,dumanlar) ve iyi havalanmayan evlerde yemek pişirme ve ısınma amacıyla kullanılan bitkisel ve hayvansal (Biomass)yakıtın yol açtığı iç ortam hava kirliliğidir.

KOAH Tanısı Nasıl Sağlanır?
Sigara içicilerinde akciğerler, zamanla sigara dumanı içindeki maddelere karşı bir cevap verir.Bu cevaba bağlı olarak da akciğer broşlarında alvollerde bazı değişiklikler meydana gelir.Yani akciğerin gaz alışverişinde bir bozulma olur.Bozulmalar arttıkça akciğerler görevlerini yerine getiremez ve kan oksijeninde düşme meydana gelir.Kirli kan artar,temiz kan azalır.Nefes darlığı, solunumda hırıltılar ve öksürükler ortaya çıkar.Bize bu şikayetlerle gelen hastaları izliyoruz. Fakat tanımızı,solunum fonksiyon testleriyle doğruluyoruz.Bu testler,sadece tanıda değil,hastalığın şiddetinin belirlenmesi ve hastalığın seyrinin takibinde de kullanılıyor.

KOAH Tedavisi Mümkünmüdür? Nasıl Sağlanır?

Bizim amacımız, Koah'lıların hayatlarına mümkün olduğunca iyi bir şekilde yani normale yakın bir şekilde devam etmelerini sağlamak.Hastalığın ilirlemesini önlemek,semptomları iyileştirmek,egzersiz toleransını artırmak,akut atakları önlemek ve tedavi etmek,komplikasyonları önlemek ve tedavi etmek,yaşam süresini uzatmak ve yaşam kalitesini yükseltmek,tedavi programı,sigaranın bıraktırılması,çevresel ve meslek nedenli maruz kalmanın kontrolü, ve uzun süreli tedavidir.

KOAH maliyeti açısından nasıl bir tedavi yöntemidir?
İleri Koah vakalarında KOAH alevlenmesi,hastaneye yatış gerekçesidir.Enfeksiyonlarla gelen hastaların kullanması gereken antibiyotikler,oldukça yüksek maliyetli ilaçlardır.Aylık kullanılması gereken ilaçların en basiti yüz milyonun üzerinde satılmaktadır.Aynı zamanda Koah , neden olduğu tıbbi harcamalar ve iş gücü kaybı nedeniyle tüm ülkelerde ciddi boyutlarda ekonomik ve sosyal yük oluşturmaktadır.

Size öksürük,nefes darlığı gibi şikayetlerle gelen hastalar, KOAH 'ın bilincinde mi?
Hayır, hastalarımız bize 'Ben astımım' diyerek müracaat ediyorlar. Tanısı konduktan sonra hastayı bilgilendiriyoruz.Milletimizde her nefes darlığı astım olarak biliniyor.Astım hastalığıyla bir karıştırma söz konusu , halbuki farklı sebeplerle oluşan hastalıklar,KOAH ve astım her ikiside aynı kişide var olabilen,benzer semptomlara sahip kronik obstrüktif havayolu hastalıklarıdır.Her ikisinde de akciğerlerde inflamasyon vardır,ancak altta yatan inflamasyonun özellikleri her iki hastalıkta oldukça farklıdır.Astımdaki hava akımı obstrüksiyonu kendiliğinden veya tedavi ile genellikle tam olarak düzelebilirken,KOAH 'da hava akımı obstrüksiyonu tam olarak geri dönüşümlü değildir ve zararlı ajanlara maruziyet devam ettiği taktirde genellikle ilerleyicidir.

Hastalık hakkında toplumu bilgilendirmek için çalışmalar yapılıyor mu?
Bu hastalığın önlenmesinde herkese görev düşüyor.Bizim için hastalığı önleme çok daha önemli.Bunun için de en önemli şey sigara tüketiminin azaltılması.Hatta tamamen ortadan kaldırılması.Toplum öncelikle ,sigaranın zararları konusunda bilinçlendirilmeli.Aynı zamanda da temiz hava ve temiz çevre olacak ki biz bu hastalığı azaltacağız. Türkiyede giderik artan bir sigara tüketimi var ve gençlerimiz arasında çok yaygın.Belirli yasaklamalar var ama yetersiz,yazılı basında daha çok yer alırsa daha yararlı olabilir. Bizler de bu hastalığı önlemeye yönelik,göğüs hastalıkları hekimlerimizce kurulan Toraks Derneği bünyesinde 'KOAH GÜNLERİ'düzenliyoruz.Medart Tip Merkezin ' de de solunum fonksiyon testleriyle kontroller yapıyoruz. Tarama programları projelerimiz var .Merkez bünyesinde sigarayı bıraktırmaya yönelik,hastalarla çalışmayı düşünüyoruz. Ayrıca bir sigara bırakma polikliniği projemiz var.

Dr. M.Barış POYRAZ
Göğüs Hastalıkları Uzmanı