DİŞ ÇÜRÜĞÜ ve NEDENLERİ

Diş çürüğü, mikroorganizmaların diş mine yüzeyinden başlayarak dentin boyunca ilerlemesi, pulpa odasına (canlı dokuya) ulaşması ve diş dokusunu yıkıma uğratmasıdır. Diş ile diş etinin birleştiği yerde birikmiş yiyecek artıklarından üreyen mikroorganizmaların şeker ve karbonhidratlı besinleri parçalamasıyla ortaya çıkan organik asitlerden ileri gelir. Bu asitler diş minesini etkileyerek çürüğe neden olur.

Diş çürüğü nedenleri nelerdir?

- Ağız sağlığı ve hijyenine gerekli özenin gösterilmemesi
- Beslenme koşulları (Karbonhidratça zengin diyet)
- Genel sağlık durumu (Diabet, böbrek rahatsızlıkları vs.)
- Genetik faktörler
- Asidik PH
- Malokluzyonlar (dişlerdeki çapraşıklık)
- Taşkın ve eksik dolgular (kötü restorasyon)
- D vitamin ve flor eksikliği

DİŞ VE DİŞETİ HASTALIKLARI

Diş eti, dişin boyun bölümünü ve çevresindeki diş yuvası kemiğini sıkıca saran dokudur. Dişlerin çıkması tamamlandığında, dişeti, her dişin boyun bölümünü çember gibi çepeçevre sarar. Dişlerin yerleştiği diş yuvası kemiğine, ayrıca dişin sement ve mine katmanlarına kalın bağ dokusu lifleriyle sıkıca yapışmış olan dişeti, kan damarları açısından oldukça zengin bir dokudur.

Sağlıklı Dişeti Nasıl Olmalıdır?

Sağlıklı dişetleri pembe renkte, dokusu sıkı ve benekli, ağrıya, sıcaklığa ve basınca az duyarlıdır. Dişetinin, dişlerin çevresindeki kenarları serbesttir ve bitişik dişlerin arasındaki boşluğa doğru küçük çıkıntılar(dişeti papili) biçiminde uzanır. İşte, diş çevresi zarının (periodontium) lifleri dişetine girerek, dişetinin dişlere sıkıca bağlanmasını sağlar.

Dişeti Hastalıklarının Etkenleri Nelerdir?

Dişeti Hastalıklarının başlıca etkeni bakteriyel plak ve diş taşı (tartar) dır. Bakteri plağı, dişe sıkıca yapışmış yumuşak, bol miktarda bakteri içeren etkenlerdir. Fırçalama veya diş yüzeyinin hekim tarafından temizlenmesi ile dişten uzaklaştırılabilirler. Diş taşı, bakteri plağının tükürükle gelen mineraller ile kalsifiye olduğu durumdur. Diş taşı dişe yapışmış, sert bir kitledir. Diş eti hastalıklarının çoğu genelde iltihabi yapıdadır. Dişetinin renginin ve duyarlılığının değişmesi, dokusundaki benekçiklerin kaybolması, dişeti iltihabının ilk belirtisidir. İltihaplanan dişetleri gevşer, genellikle şişer (ödem) ve kolayca kanar. Yer yer dokusu ölür, kötü ağız kokusu olur. Zamanla tedaviye başlanmazsa dişeti çekilmesi gerçekleşir ve dişi destekleyen dişeti ve daha ilerde destek kemik yıkımı ile sağlıklı diş bile kaybedilebilir.

Dişeti hastalıklarına yol açan bakteriyel plağın oluşma nedenleri:

- Besin birikimi(dişler arasında)
- Uygun olmayan restorasyonların varlığı
- Hatalı protezler
- Yumuşak ve yapışkan besinler
- Ağız solunumu
- Maloklüzyon(dişlerdeki çapraşıklıklar)
- Travmatik diş fırçalama alışkanlığı
- Yetersiz ve düzensiz ağız bakımı.
- Vitamin eksiklikleri olarak sıralanabilir.

İyi bir ağız hijyeni dişeti hastalığı oluşumunun önüne geçmede en önemli tedbirdir.

AĞIZ HİJYENİ

Ağız hijyeni ile ilgili işlemlerde temel amaç diş çürüğünü engellemek ve plak kontrolünü sağlamaktır. Plak kontrolü, bakteriyel plağın dişler üzerinden uzaklaştırılması ve dişler üzerinde veya bitişik dişeti yüzeylerinde yeniden birikmesini önlemek anlamını taşımaktadır. Diş plağının elimine edilmesi veya birikiminin önlenmesi aynı zamanda diştaşı oluşumunu da geciktirir. Plak eliminasyonu dişeti iltihabının engellenmesine neden olur. Plağın diş yüzeyinde yeniden birikmesine izin verildiğinde dişeti hastalığının tekrar ettiği görülür. En önemli plak kontrol yöntemi diş fırçası veya diğer yardımcı araçlarla yapılan mekanik temizliktir.Ağız gargaraları veya diş macunlarına eklenen kimyasal plak inhibitörleri ise mekanik temizlemeye yardımcı yöntemlerdir ve hastaların bireysel ihtiyaçlarına göre hekim tarafından önerilir.

Ağız hijyeninin sağlanmasında kullanılan nesneler;

- Diş fırçası
- Dental floss (diş ipliği)
- Diş macunu
- Ağız gargaraları
- İnterdental fırçalar(arayüz fırçaları)
- Boyama tablet ve solüsyonları olarak sıralanabilir.

Sonuç olarak günde 3 kez etkin fırçalama alışkanlığı ve 6 aylık periyotlarla rutin hekim kontrolü, iyi bir ağız hijyeni için gereklidir.

DİŞ SAĞLIĞI EĞİTİMİ NE ZAMAN BAŞLAR?

Diş ağrısı diş hekimlerine başvurmada birinci etken olmamalıdır. Ağız hijyeni ve diş sağlığı çocukluktan hatta hamilelik döneminden itibaren başlamalıdır. Çünkü süt dişlerinin gelişiminin büyük bir kısmı anne karnında tamamlanır.Çocuğun ihtiyacı olan kalsiyum annenin beslenmesiyle (süt, peynir, yumurta) orantılı olarak karşılanır.

DİŞ HEKİMİNE İLK ZİYARET

Süt dişleri 6 ay civarında ağız boşluğunda yerini almaya başlar, 2-3 yaş civarında tamamlanır. Çocuk bu dönemden itibaren diş hekimiyle tanışmalıdır. Çocuk için ilk deneyim çok önemlidir. Bu nedenle ilk ziyaret kesinlikle tedaviye yönelik olmayıp tanışma ve konuşma havasında gerçekleşmelidir. Böylece bir sonraki seans için daha iyi bir iletişim kurulmuş olur.

DİŞ SAĞLIĞINA EBEVEYNİN KATKISI

Çocuk fırçalama alışkanlığını kazanana kadar ebeveyn tarafından dişleri gece uyumadan önce ıslak ve temiz bir bezle silinmelidir. 2-3 yaş civarı çocuğa fırçalama öğretilmelidir ve fırçalanan dişler kontrol edilmelidir. 3 yaşına kadar çocuklarda macun kullanılmamalıdır. Günde en az 2 kez fırçalanmalı, şekerli ve yapışkan gıda alımını takiben ağız çalkalatılmalıdır. Çocukta daha sonra malokluzyona ( çene bozuklukları ve diş çapraşıklığı) neden olabilecek kötü alışkanlıklar ( parmak emme, dudak emme, dil emme, ağız solunumu vs.) engellenmelidir. Biberon ve emzik başlığı olarak eczanelerde satılan ortodontik başlıklar kullanılmalıdır.

DİŞ SAĞLIĞINA HEKİMİN KATKISI

Koruyucu hekimlik bazında 3 yaşından itibaren yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir:

- 6 aydan itibaren florür tablet * (hekim önerisiyle) alımı [6 ay - 3 yaş arası 1 tablet (0,25 mg), 3 yaş - 6 yaş arası 2 tablet (0,50 mg), 6 yaş - 12 yaş arası 4 tablet (1 gr)] *(Şehir şebeke suyu 0.3-0.7 ppm florür içeriyorsa)
- Pit ve fissür örtücü uygulanması.
- Lokal flor uygulanması (diş hekimi kontrolü altında solüsyon, jel, florürlü patlar ve cilalar, gargaralar uygulanır).
- Süt dişleri daimi dişlerin sürmesine rehberdir. Bu nedenle süt dişlerine konservatif diş tedavileri( dolgu, kuafaj, amputasyon vs.) uygulaması.
- Sorun olsun veya olmasın 6 aylık rutin diş ve çevre dokularının kontrollerinin hekimce yapılması

Bu yazıyla diş sağlığı ve diş hekimliği ile ilgili kısa ve öz bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Ayrıca diş sağlığı konusunda cevap bulamadığınız sorular ve çözümler için Medart Tıp Merkezi Ağız ve Diş Sağlığı Merkezini arayarak bilgi edinebilirsiniz.
Sağlık mutluluktur. Medart mutluluğunuz için çalışır.

Tel: 0 (312) 284 84 34

e-mail: info@akmanmedicorium.com