BESLENME VE DİYET:

Yaşam ve Beslenme:

Tıp alanında yaşanan önemli gelişmeler sayesinde çoğu hastalığın daha iyi bir biçimde teşhis ve tedavi edilmesi, hatta önceden tanımlanıp önlem alınabilmesi mümkün hale geldi. Bu dönemde, vücut egzersizlerinin yanı sıra, beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi konusu da önem kazanmaya başladı. Bununla birlikte gelişen teknoloji ve her alandaki makinalaşma; stresli, kısıtlı zamanlı, düzensiz beslenen ve sedatif bir yaşam sürdüren insanlar doğurdu.

Toplumdaki sık görülen hastalıkların nedenlerini incelediğimizde çoğunda yanlış beslenme alışkanlığını görüyoruz. Aynı zamanda karşılaştığımız bazı hastalıklar da beslenme düzenimizi değiştirir.

Anne karnından ölüme kadar geçen sürede; organizmamız sürekli değişim içerisindedir. Dokuların onarılması, büyüme, yenilenme, hastalık dönemindeki doku yıkımı be metabolik olayların hepsinde enerji harcanır. Harcanan enerji saydığımız bu dönemlerin hepsinde farklıdır. Bu farklılığa göre de alınan besinlerin çeşit ve miktarları değişir. Yaşamın bazı dönemlerinde, beslenme daha da önem kazanır. Bu dönemler şunlardır;

- Bebeklik
- Gebelik ve emzirme,
- Ergenlik (Adölesan)
- Yaşlılık
- Hastalık

Bu dönemlerde metabolizma daha hızlıdır ve buna bağlı olarak ta besin ihtiyacı artar. Örneğin bebeklik döneminde besin alımına önem verilmelidir. Bu dönemde uzmanlardan alacağımız bilgiler çerçevesinde beslenme düzeni programlanmalıdır.

Beslenme ve İlgili Hastalıklar:

- Mide, barsak (Gastrointestinal sistem) hastalıkları,
- KronerArter (Kalp, Damar) hastalıkları,
- Diyabet (Şeker hastalığı),
- Kanser,
- Böbrek hastalıkları,
- Karaciğer ve safra yolları hastalıkları,
- Şişmanlık,
- Yanık ve bazı enfeksiyon hastalıkları
- Osteoporoz

Temel Besin Öğeleri

Yediğimiz besinler, dört ana besin öğesinden oluşur. Bunlar:

- Proteinler,
- Karbonhidratlar,
- Yağlar,
- Su, vitaminler ve minerallerdir.

Besin Öğelerinin Önemi ve Kaynakları:

Bu besin öğeleri mutlaka alınması gereken maddelerdir. Hepsinin vücudumuzda farklı işlevi vardır ve farklı besinlerde bulunur.

Proteinler: Vücudumuzun, dolayısıyla hücrelerimizin yapıtaşlarıdır. Büyüme, gelişme, hücre yenilenmesini sağlarlar. Başlıca protein kaynakları; et, süt, yoğurt, yumurta, ve peynirdir. Tahıl ve kuru baklagillerde de daha az olmakla birlikte proteinler vardır.

Karbonhidratlar: Başlıca görevleri, vücuda enerji vermektir. Vücudumuzdaki kimyasal olayların gerçekleşmesi için de karbonhidratlara ihtiyacımız vardır. Karbonhidratın ana kaynağı; şeker, bal, pekmez gibi şekerli yiyecekler, tahıllar, ekmek, kuru baklagiller ve meyvelerdir.

Yağlar: Hücrelerimizin yapıtaşlarıdır. Vücut ısısını korurlar, enerji verirler ve bazı hormonların yapısını oluştururlar. Yağlar; hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunur. Ayçiçeği, zeytin, soya, mısır gibi besinler de hammaddesidir.

Su, Vitamin ve Mineraller: Bütün organlarımızda, özellikle kanımızda yüksek oranda su bulunur. Aynı zamanda vitamin ve minerallerde bulunur. Bu maddeler, hem metabolik olaylarda görevlidirler hem de bazı hormonların yapısını oluştururlar. Meyve ve sebzelerde bol miktarda vitamin, mineral ve su bulunur. Diğer tüm besinlerde, farklı miktarlarda olmak üzere bu besin öğelerinden vardır.

Sağlıklı ve Dengeli Beslenmek İçin Neler Yapmalıyız?

Her insanın günlük olarak alması gereken kalori ve besin ihtiyacı farklıdır. Bu ihtiyacı etkileyen faktörler ise;

- Yaş,
- Boy,
- Cinsiyet,
- Fiziksel aktivite,
- Bazı Hastalıklardır.

Besin İhtiyacı bu faktörler hesaba katılarak karşılandığında dengeli beslenmiş oluruz. Ayrıca sağlıklı beslenmek için dikkat etmemiz gereken bazı noktalar vardır, bunlar;

- Süt, yoğurt, et, balık, tahıllar, kuru baklagiller, sebze ve meyvelerden her gün yemeliyiz.
- Posa veya lif yönünden zengin besinler yemeliyiz. Meyve ve sebzeler, kuru baklagiller bu yönden zengin besinlerdir.
- Şeker yönünden zengin olan, çikolata, pasta, tatlı, kola gibi besinleri daha seyrek yemeliyiz.
- Günde 3 lt ye yakın su içmeliyiz.
- Mümkün olduğu kadar doğal ve taze besinler tüketmeliyiz. Hazır yiyecekler, dondurulmuş ve kavrulmuş yiyeceklerden uzak durmalıyız.
- Öğünlerimizi aksatmadan yemeli; her öğünde bütün besin gruplarından tüketmeliyiz.
- Aşırı yağlı ve tuzlu besinlerden kaçınmalıyız.
- Yemekleri yavaş yiyip, iyi çiğnemeliyiz.